Kijk-, Doe- en Zorgboerderij 'Aan 't Zandeinde'

Gerdy Haselhorst-Bloten en Anneke Jeeninga runnen samen de prachtige, biologische Kijk- Doe- en Zorgboerderij 'Aan 't Zandeinde' in Lemele. Een fijne en toegankelijke plek om te zijn en waar altijd iets te doen is voor hulpboeren, schoolkinderen, toeristen en andere belangstellenden. En waar een biologische varkenshouderij plek biedt voor ruim 130 varkens waaronder de vriendelijke Engelse Berkshire varkens.

'Aan 't Zandeinde' Kijk-, Doe- en Zorgboerderij is een familiebedrijf en is al twee eeuwen lang in handen van de familie Bloten. Lange tijd is de boerderij een gemengd bedrijf geweest met koeien en schapen. Door de opgelegde beperkingen is de laatste generatie in 1995 naar het buitenland vertrokken en werden de varkensschuren verhuurd aan de familie Visscher met Henk als beheerder van de varkens in de stallen. In 1997 is de Kijk-, Doe- en Zorgboerderij gestart met de naam 'Aan 't Zandeinde'. Boer Henk en Gerdy waren de enthousiaste voortrekkers. Beiden vanuit een zoektocht naar verbreding in de landbouw en een gedrevenheid om het gebeuren in en rondom de boerderij te delen met anderen. Deze filosofie loopt als een rode draad door het hele bedrijf. In 2002 kwamen twee zonen van de familie Bloten met hun gezin weer in Lemele wonen en niet veel later betrokken zij de boerderij, waaronder schoondochter Anneke. 

Trotse varkensboerinnen

IMG2935

Waar begint jullie verhaal precies?

Toen door gemeentelijk besluit de varkensschuren gesloopt moesten worden, is er een nieuwe boerderij gebouwd die in 2008 is geopend. Sinds het overlijden van boer Henk in 2008 runnen Anneke en ik samen de Zorgboerderij. Anneke met ervaring en een opleiding in de landbouw en training en ik met ervaring en een opleiding in de zorg. De perfecte combinatie waarbij de zorgvragers (de hulpboeren) en bezoekers op een echte boerderij de basis vormen in het concept 'kijk, doe en zorg' waarbij de mens centraal staat en de varkenshouderij ten dienste staat van de activiteiten.

Wat hebben jullie de hulpboeren precies te bieden?

Op onze zorgboerderij bieden wij per dagdeel aan maximaal 10 hulpboeren dagbesteding. De hulpboeren werken een aantal dagen of dagdelen bij ons op de boerderij mee als hulpboer(in) of jeugdigen nemen deel aan de speel- en/of leeractiviteiten. Het brede aanbod aan activiteiten op de boerderij wordt natuurlijk afgestemd met wat de hulboeren leuk en interessant vinden. Zo werken ze mee aan de verzorging van de dieren, de planten, het erf en de opvangruimtes. De hulpboeren kunnen ook helpen met de bezoekers als gastheer of gastvrouw. Het is werk, maar het belangsrijkste is dat de hulpboeren de dynamiek bepalen en dat we ook vooral veel lol hebben.

Ook groepen kunnen bij jullie terecht toch?

Jazeker! Groepen van (zorg)instellingen, verenigingen, scholen, families, enzovoort bieden wij een kijk-, doe- en/of speelprogramma op maat aan. In de zomermaanden komen er ook veel nieuwsgierige toeristen. Jong en oud mogen onze biggen knuffelen of we geven een uitgebreide rondleiding in de biologische varkenshouderij. Bij mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking ligt de nadruk meer op voelen of juist alleen het kijken binnen ons bedrijf. Vooral bij de laatste groep krijgen wij een glimlach op ons gezicht als wij hen zien genieten.

Waarom schakelden jullie om naar een biologische varkenshouderij?

We hadden een kleinschalig gangbaar vermeerderingsbedrijf met 60 zeugen. De maatschappij vraagt echter steeds meer naar een concrete invulling van thema’s als dierwelzijn en milieu. Na een aantal bezoeken, samen met onze hulpboeren aan biologische varkenshouderijbedrijven herkenden wij ons in de manier van dieren houden binnen een biologisch bedrijf. Dat betekent bovenal dat er voldoende leef- en ligruimte is voor de varkens en dat ze binnen en buiten kunnen leven. We hebben deze nieuwe inzichten doorgevoerd binnen onze eigen gesloten varkenshouderij met plaats voor 16 fokzeugen en 126 vleesvarkens, we gebruiken bijna geen antibiotica, voeden de dieren met biologisch voer en de biggetjes mogen langer bij de zeugen blijven vergeleken met gangbare varkens. Voor de dieren vriendelijker, voor onze bezoekers herkenbaar, voor ons duurzamer. We zijn er trots op dat we deze verandering zo snel hebben kunnen doorvoeren samen met onze hulpboeren.

Biologische varkenshouderij

Wat betekent dit voor de samenwerking met De Groene Weg?

Voor ons is het belangrijk dat we vleesvarkens kunnen leveren aan een landelijk erkend biologisch kanaal. De Groene Weg is voor ons een onderneming die daarin sturing en controle biedt. En waar vraag en aanbod op elkaar wordt afgestemd en wij, maar ook alle biologische boeren op een eerlijke wijze ons inkomen kunnen genereren voor onze boerderij. Want wij zijn ambitieus en steeds op zoek naar nieuwe activiteiten voor onze hulpboeren en de bestaande activiteiten worden door ons continu geoptimaliseerd.

Jullie werken met De Groene Weg aan een nieuw project ‘Berkshire varkens’?

Ja, een mooi project waarmee we het bijna uitgestorven, Engelse varkensras ‘Berkshire’ dat zeer goed vlees levert nieuwe kansen bieden! De vraag vanuit de slagers van De Groene Weg naar dit Engelse ras stijgt, maar ze willen en kunnen het niet uit de bulk halen. Beer Hugo, ook wel Sir Hugo van Aan ’t Zandeinde, woont nu ruim een halfjaar op onze boerderij. Het is een zeer vriendelijk ras dus Hugo past perfect binnen onze zorgboerderij. Hij dekt nu al onze zeugen op natuurlijk wijze en in april zijn de eerste nakomelingen geboren. Zowel Hugo als de zeugen én nakomelingen kunnen rekenen op de beste zorg en aandacht door de sterke wisselwerking tussen mens en dier. Vriendelijkheid geeft rust bij de hulpboeren, onze bezoekers en bij ons…. Een klassieke win-winsituatie!

Tot slot

IMG2971

Wat maakt jullie nou echt uniek?

Dat zit hem in de driehoek ‘boerderij-zorg(dagbesteding)- bezoekers’. Ze versterken elkaar onderling. En de kleinschalige, biologische aanpak niet te vergeten met een hoge mate van persoonlijke aandacht, betrokkenheid en niet te vergeten: liefde voor mens en dier.

Driehonderd jaar geleden is in Engeland de bijzonder goede kwaliteit van het Berkshire varken ontdekt. Tot aan de Engelse koninklijke familie aan toe werd het vlees van dit varken de hemel in geprezen. Het forse varken van gemiddeld 350 kilo is zwart en heeft witte poten en een witte vlek op de neus. En zeer geschikt voor de fok, want een zeug kan al op de leeftijd van acht en een halve maand gedekt worden waarna ze gemiddeld genomen vier tot zes biggen werpt. Het is een vriendelijk, sterk ras wat erg nieuwsgierig en zelfredzaam is. Ze scharrelen hun eigen voedsel bij elkaar en is nauwelijks ziek! Gelukkig zijn er nog genoeg varkens van dit ras en door het intensiveren van het fokken van deze varkens komen er ook steeds meer Berkshire varkens bij.